fbpx

Cholesterol cao: Nguyên nhân, cách điều trị và dự phòng hiệu quả

Cholesterol cao: Nguyên nhân, cách điều trị và dự phòng hiệu quả

Theo các thống kê lâm sàng, tình trạng cholesterol cao đã gây ra trên 2,6 triệu ca tử vong. Tình trạng này liên quan đặc biệt đến các bệnh lý như tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ,… Vậy nguyên nhân và cách chữa trị và dự phòng tình trạng cholesterol cao ra sao? Cùng theo dõi thông tin trong bài viết ngay sau đây.

Cholesterol cao: Nguyên nhân, cách điều trị và dự phòng hiệu quả
Cholesterol cao: Nguyên nhân, cách điều trị và dự phòng hiệu quả

Cholesterol cao là gì?

Cholesterol là một steroid màu vàng nhạt được tìm thấy trong các chất béo (lipid) của máu. Cơ thể cần cholesterol để nuôi dưỡng, phát triển các tế bào đồng thời bảo vệ và nâng cao sức khoẻ.

Tuy nhiên, khi hàm lượng cholesterol cao vượt mức cho phép lại làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, huyết áp. Bên cạnh đó, lượng cholesterol cao sẽ gây xơ vữa động mạch, giảm lưu lượng máu tới não, là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ.

Không có dấu hiệu hay triệu chứng rõ ràng nào để nhận biết tình trạng cholesterol cao. Đa số người bệnh chỉ phát hiện ra một cách thụ động khi đi xét nghiệm máu để chẩn đoán và điều trị các bệnh lý khác.

Các nguyên nhân gây cholesterol cao trong máu

Các chuyên gia chia nguyên nhân gây ra tình trạng cholesterol cao thành 2 nhóm:

Nguyên nhân nguyên phát

Nguyên nhân nguyên phát được đề cập đến là yếu tố di truyền.

Các đột biến đơn hoặc đa gen, rối loạn gen chuyển hóa HDL-C,… sẽ làm tăng sản xuất hoặc giảm đào thải cholesterol trong cơ thể. Lúc này, bệnh nhân sẽ gặp tình trạng cholesterol cao kèm theo các triệu chứng của xơ vữa động mạch trước tuổi 30.

Yếu tố di truyền là một nguyên nhân không thể tránh khỏi
Yếu tố di truyền là một nguyên nhân không thể tránh khỏi

Nguyên nhân thứ phát

Nguyên nhân thứ phát là các nguyên nhân chính gây ra tình trạng cholesterol cao ở người trưởng thành.

Trong đó không thể không nhắc đến là lối sống thiếu khoa học, lười vận động kết hợp với chế độ ăn uống quá nhiều đường, chất béo và cholesterol.

Quá trình lão hóa của cơ thể theo độ tuổi cũng là một yếu tố làm chậm các quá trình chuyển hóa, trong đó bao gồm cả hệ thống enzyme chuyển hóa lipid.

Một số bệnh lý như đái tháo đường type 2, xơ gan, dùng thuốc lợi tiểu thiazid, thuốc chẹn beta giao cảm kéo dài, lạm dụng corticoid và estrogen cũng làm ảnh hưởng đến thành phần mỡ máu.

Khả năng có cholesterol cao sẽ dẫn đến các bệnh tim mạch nếu có bất cứ yếu tố nguy cơ nào sau đây:

  • Chế độ ăn không khoa học: Chất béo bão hòa có trong một số bánh quy nướng, bánh quy giòn, nước ngọt có gas, đồ ăn nhanh… có thể làm tăng nồng độ cholesterol trong máu. Đồ ăn có nhiều chất cholesterol như thịt đỏ và các chế phẩm sữa giàu chất béo cũng sẽ là một yếu tố nguy cơ.
  • Béo phì: Chỉ số khối của cơ thể (BMI) là 30 hoặc lớn hơn thì nguy cơ cao mắc tình trạng này.
  • Chu vi vòng eo lớn: Lớn hơn 102 cm ở nam giới hoặc lớn hơn 89 cm ở nữ giới.
  • Lười vận động: Tập thể dục giúp tăng mỡ tốt – cholesterol HDL và làm giảm mỡ xấu – cholesterol LDL trong cơ thể. Không vận động đủ cường độ đặt ra nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
  • Hút thuốc lá: Khói thuốc lá chứa chất nicotin làm tổn thương thành mạch máu và tăng tích mỡ trong cơ thể.
  • Đái tháo đường: Đường huyết cao làm tăng cholesterol LDL và giảm nồng độ cholesterol HDL. Bên cạnh đó, bệnh tiểu đường cũng làm tổn hại đáng kể niêm mạc của động mạch.
  • Cao huyết áp: Huyết áp tăng cao làm gia tăng áp lực lên thành mạch và có thể tăng tốc độ tích tụ của mỡ.
  • Tiền sử gia đình: Nếu cha mẹ hoặc anh chị em có rối loạn gen chuyển hóa HDL-C thì nguy cơ bị cholesterol cao trước tuổi 55 là rất lớn.
Hạn chế được các yếu tố nguy cơ sẽ hạn chế được các biến chứng nguy hiểm của bệnh
Hạn chế được các yếu tố nguy cơ sẽ hạn chế được các biến chứng nguy hiểm của bệnh

Điều trị tình trạng cholesterol cao

Khi lượng cholesterol trong máu vượt ngưỡng giới hạn cho phép, người bệnh sẽ được chỉ định dùng các loại thuốc để kiểm soát nồng độ này.

Tùy thuộc vào yếu tố nguy cơ, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và bệnh lý nền mà mỗi bệnh nhân sẽ có một phác đồ điều trị khác nhau. Nhìn chung, một số nhóm thuốc thông dụng thường được kê toa là:

Thuốc hạ cholesterol

Nhóm thuốc Statin nhóm thông dụng nhất, có khả năng ngăn gan tiết ra thêm cholesterol và thúc đẩy quá trình khiến gan loại bỏ bớt cholesterol trong máu. Bên cạnh đó, các thuốc này cũng có thể giúp cơ thể tái hấp thu cholesterol từ các bám ở thành động mạch, giảm thiểu nguy cơ xơ vữa và tắc nghẽn động mạch.

Các thuốc nhóm Statin thường được kê là: atorvastatin 20mg, atorvastatin 10mg, simvastatin 10mg,…

Ngoài ra, bác sĩ cũng thường chỉ định thuốc hạ cholesterol nhóm fibrat: fenofibrat (lypanthyl), berafibrat (beralip), ciprofibrat (lipanor),…

Resin kết nối axit mật

Gan sử dụng cholesterol để tạo ra axit mật cần thiết cho tiêu hóa.

Các thuốc Resin này làm hạ cholesterol gián tiếp bằng cách kết hợp với axit mật, kích thích gan sử dụng cholesterol dư thừa để tạo thêm các axit mật mới, từ đó làm giảm nồng độ cholesterol trong máu.

Thuốc ức chế hấp thu cholesterol.

Thuốc ezetimibe là thuốc ức chế hấp thu cholesterol trong máu bằng cách hạn chế sự hấp thu chất này trong chế độ ăn uống. Thông thường, Ezetimibe được sử dụng kết hợp với thuốc nhóm Statin.

Tuỳ vào nguyên nhân mà người bệnh sẽ được chỉ định sử dụng một thuốc hay kết hợp các thuốc
Tuỳ vào nguyên nhân mà người bệnh sẽ được chỉ định sử dụng một thuốc hay kết hợp các thuốc

Đối với bệnh nhân có cholesterol tăng đi kèm với nhiều bệnh lý nền thì cần chú ý hơn trong quá trình điều trị:

  • Ở bệnh nhân đái tháo đường

Thay đổi lối sống là biện pháp điều trị máu nhiễm mỡ hàng đầu. Nên dùng các thuốc nhóm statin cho bệnh nhân tiểu đường trên 40 tuổi và dùng metformin để làm giảm triglyceride.

Ở bệnh nhân có nồng độ triglyceride rất cao và đường máu khó kiểm soát thì dùng insulin sẽ kiểm soát tình trạng bệnh tốt hơn so với các thuốc dùng đường uống.

  • Giảm máu nhiễm mỡ ở người bệnh suy thận hoặc bị bệnh gan mật mạn tính cần kết hợp điều trị bệnh gốc và rối loạn mỡ máu.
  • Điều trị mỡ máu cao ở bệnh nhân có bệnh nền là suy tuyến giáp cần sử dụng thêm hormone giáp trạng.

Dự phòng tình trạng Cholesterol cao

Khi muốn dự phòng hay cải thiện tình trạng cholesterol cao trong máu thì thay đổi lối sống là bước đầu tiên mà bạn đọc cần làm.

Xây dựng chế độ ăn uống có lợi cho sức khỏe

  • Kiểm soát lượng chất béo toàn phần: hạn chế tối đa nạp vào cơ thể các loại chất béo, nạp dưới 30% tổng lượng calo hàng ngày là hợp lý nhất.
  • Hạn chế cholesterol trong chế độ ăn: hàm lượng cholesterol hàng ngày dưới 200 mg. Tránh nguồn đồ ăn cô đặc như nội tạng động vật, lòng đỏ trứng và sữa nguyên kem.
  • Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ: Các loại ngũ cốc nguyên hạt và rau củ quả như yến mạch nguyên cám, các loại đậu, cám gạo, lúa mạch, cam quýt, dâu tây, táo, súp lơ, su su,… luôn được khuyến khích.
  • Nên ăn nhiều cá: Một số loại cá biển như cá hồi, cá thu và cá trích – chứa lượng lớn chất béo không bão hòa là omega-3, omega-6, làm giảm nồng độ triglyceride trong máu.
  • Quan tâm đến sản phẩm từ đậu nành: isoflavon trong các loại đậu tác động như một hormone kiểm soát nồng độ cholesterol trong cơ thể.
  • Ngoài ra, nên giảm ăn đường, hạn chế rượu bia, các chất kích thích và bỏ hẳn thuốc lá cũng là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu.
  • Đặc biệt, bổ sung các dưỡng chất giúp ngăn ngừa và giảm thiểu lượng Cholesterol cao trong máu là việc làm rất cần thiết.

Xem thêm: Blackmores Cholesterol Health hỗ trợ giảm và cân bằng lượng Cholesterol trong máu giúp phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm

Luyện tập thể dục thể thao đều đặn

  • Nên luyện tập các bộ môn thể thao nhẹ nhàng như đi bộ nhanh, đạp xe, yoga,…
  • Bắt đầu với những động tác và cường độ luyện tập vừa phải, tăng dần theo thời gian.
  • Hoạt động từ từ khoảng 30 – 45 phút mỗi lần tập, ít nhất 3 buổi một tuần.

Trên đây là một số thông tin hữu ích về tình trạng Cholesterol cao rất phổ biến hiện nay. Hy vọng giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tình trạng này để có những biện pháp phòng ngừa cũng như chữa trị kịp thời.

Xem thêm: Đau khớp gối: Nguyên nhân, triệu chứng và cách dự phòng hiệu quả

Xem thêm: 5 thuốc tăng cường sinh lý nam tốt nhất hiện nay

Xem thêm: Dầu cá Blackmores Omega Daily – Gấp đôi lượng Omega 3 tiêu chuẩn – Hỗ trợ chỉ số mỡ máu và tim mạch

One thought on “Cholesterol cao: Nguyên nhân, cách điều trị và dự phòng hiệu quả

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

icons8-exercise-96 chat-active-icon